|
Trào lưu blog Việt
Ngày một - tháng 1, năm 2007
Tôi chẳng phải là một blogger (người viết blog), cũng chẳng phải người
hay viết nhật ký. Nhưng những lời râm ran về blog ngày càng nhiều khiến
tôi phải chú ý. Lại thêm đề nghị viết bài của toà soạn về blog Việt cho
số Tết, thế là nhận lời và…viết!
Ngày hai - tháng một, năm 2007
Cũng chẳng biết nên bắt đầu từ đâu, hay thử gõ vào Google tiếng Việt xem
sao? Chỉ trong nháy mắt (Google báo là 0,11 giây), 35.300 trang web liên
quan tới từ khoá blog đã xuất hiện trên màn hình. Còn khi gõ “blog” trên
Google tiếng Anh, sau đó thấy có tới hơn… 1 tỉ kết quả, chỉ trong 0,03
giây.
Theo từ điển bách khoa mở trực tuyến Wikipedia, blog là từ viết tắt của
weblog (hay web-log), một dạng trang web trong đó các nội dung được chủ
nhân diễn đạt theo lối hành văn báo chí (journal style) và được sắp xếp
theo thứ tự thời gian ngược (từ nội dung mới nhất, gần nhất ngược dần
lại). Nói thì phức tạp thế thôi chứ thực chất blog là một dạng nhật ký
trực tuyến trong đó người viết, tuỳ theo thời gian, sức lực và hứng thú
của mình, cập nhật những chuyện mà ưa thích hoặc mong muốn lên trang web
của mình.
Blog, khác biệt với nhật ký truyền thống là cho phép tất cả mọi người
đọc được, dù họ ở bất cứ đâu và vào bất cứ thời gian nào, miễn là… có
máy tính và nối mạng (online). Thêm nữa, blog không chỉ đơn thuần là một
nhật ký viết bởi chủ nhân blog hiện đại có thể thêm nhiều công cụ đa
phương tiện khác, thí dụ như album ảnh, các đoạn clip video và cả nhạc
nền cho blog…
Tóm lại, blog đơn giản là một trang web cá nhân được đơn giản hóa đến
mức tối đa và gần như chỉ còn lại hai chức năng: gửi thông tin cá nhân
lên mạng và nhận phản hồi thông tin từ những người vào xem. Tất nhiên,
chủ nhân của blog cũng có thể giữ lại một số nội dung “nhạy cảm” hoặc
“riêng tư” của mình bằng cách không công bố (public) ra bên ngoài…
Ngày ba - tháng 1, năm 2007
Người đầu tiên tôi gặp, qua sự giới thiệu của một đồng nghiệp là anh
Trần Hùng Cường, Giám đốc Trung tâm xử lý sự cố máy tính và an ninh mạng
911. Anh này đồng thời còn là Giám đốc của Công ty Năm Sao, chủ của
Vietspace -một trong những không gian xã hội ảo lớn nhất ở Việt Nam hiện
nay.
“Phong trào blog ở Việt Nam xuất hiện khoảng hơn một năm nay. Giờ mạnh
nhất là Yahoo! 360o, với khoảng 3-4 triệu blogger Việt”, anh Cường mở
đầu câu chuyện về blog Việt. Con số trên cho thấy riêng số blog Việt
trên Yahoo đã chiếm khoảng 5% tổng lượng blog trên toàn thế giới.
Vẫn theo anh Cường, ở Việt Nam, hiện blog có 3 dạng: một là blog theo
kiểu phong trào, hay a dua theo bạn bè, xã hội (loại này nhiều… hằng hà
sa số); loại thứ hai là blog của những người có chuyên môn như nhà báo,
bình luận viên, nhà văn, nhà thơ, ca sĩ (Bình luận viên, nhà báo Anh
Ngọc; ca sĩ Trần Phương Linh…). Những blog này thường có rất nhiều người
đọc. Và cuối cùng là những blog để…kinh doanh của các cá nhân muốn bán
các sản phẩm nào đó (thí dụ như nước hoa, sản phẩm thủ công…). Cũng có
những blog của những người nước ngoài học tiếng Việt (Ti hay Tristan,
người Pháp) hay người nước ngoài yêu Việt Nam (Joe’s blog, người
Canada). Số lượng của các blog này không nhiều. Tuy nhiên, chúng lại
thường tạo các ấn tượng cực kỳ đặc biệt đối với người đọc. Hãy thử xem
một đoạn văn Joe tự giới thiệu trên blog của anh: "Mình tên là Joe -
phát âm giống (Mai Văn) Dâu - và năm nay mình 27 tuổi, tính theo tuổi
Tây, chứ nếu tính kiểu "ta" thì mình 28 rồi. Mình chưa có vợ, chưa có
người yêu, vẫn đang tìm (phải quảng cáo tí chứ)". Blog của Joe nổi tiếng
và thú vị tới mức còn được trích đăng lại trên báo Lao Động cuối tuần.
2006 là năm mà blog Việt để lại nhiều dư chấn và tạo ra không ít dư luận
xã hội. Câu chuyện tỏ tình của sinh viên ở Đại học Bách khoa Hà Nội được
thông tin tới cộng đồng mạng đầu tiên bởi blog (heocon). Sau đó, các báo
điện tử và báo giấy mới vào cuộc. Điều này cho thấy các blogger thực sự
là những “người truyền tin” với tốc độ nhanh kinh khủng, vượt qua tốc độ
thông tin của mọi loại hình báo chí truyền thống. “Chính bởi tính thời
sự nóng bỏng và không bị chi phối bởi cơ chế kiểm duyệt, do đó tốc độ
lan truyền thông tin của blog rất nhanh”, anh Cường cho biết. Những câu
chuyện về “Dân chơi Hà Thành, Sài Thành” trên blog Cuong O…, nội dung
khiêu dâm, kích dục trên một số blog đen hay bài viết sai lệch về Hà Nội
của blog bé Criz…, tất cả nhanh chóng lan truyền trên mạng và thu hút sự
chú ý trong làng blog Việt. Blog Cuong O… sau đó còn được bình chọn là
blog nổi tiếng nhất, có số người đọc cao nhất và thậm chí… bị nhái nhiều
nhất trong năm 2006 (theo blog Andre). Tuy nhiên, những trường hợp trên
chỉ là cá biệt và các nhà quản lý dường như đã để ý tới những hiện tượng
này.
Ngày bốn - tháng 1 năm 2007
Nhìn trên tổng thể, blog Việt vẫn có nhiều điểm tốt và đáng yêu. Theo
đánh giá của blog Andre, trong năm 2006, làng blogger Việt trên Yahoo đã
có nhiều hoạt động có ý nghĩa như: thể hiện tinh thần dân tộc khi treo
cờ Tổ quốc vào ngày 2/9, kêu gọi quyên góp sách báo, ủng hộ trẻ em
nghèo, tổ chức nhiều cuộc thi thú vị trong giới trẻ… “Đôi khi, blog đã
mang lại những điều khá thú vị và tích cực cho cuộc sống”, một quản trị
mạng nhận xét. Một cô gái tật nguyền tên Nguyện, khoảng 15-16 tuổi ở Hoà
Bình ngồi xe lăn từ bé và có một cuộc sống buồn bã, nhàm chán và đầy
thất vọng. Thế nhưng khi cô gái trẻ này lập được một blog trên Vietspace
và kể về mình, hàng nghìn lời động viên, thăm hỏi từ khắp nơi đã khiến
cuộc đời của cô có ý nghĩa và vui vẻ hơn. Cũng vậy, khi nhà báo Thanh
Thuỷ (báo Phụ nữ TP HCM) gần như tuyệt vọng vì không có đủ khả năng tài
chính chữa chạy cho đứa con trai 3 tuổi yêu quí bị di căn do bướu Wilm,
chị đã tìm đến blog như một chiếc phao cứu sinh cuối cùng (blog Ben
Khoi). Những lời kêu gọi quyên góp, những động viên, chia sẻ từ cộng
đồng mạng hy vọng làm vợi phần nào nỗi đau của người mẹ không may mắn…
Ngày năm - tháng 1 năm 2007
Nhớ lại thời kỳ bùng sốt blog Việt, Đỗ Thu Hằng, quản trị của
thegioiblog, một ứng dụng trong Cổng tri thức Thánh Gióng của Hội liên
hiệp thanh niên Việt Nam nói: “Vào khoảng tháng 5/2006, cứ mỗi lần
refresh (cập nhật) lại trang chủ thegioiblog sau 3-5 phút, em lại thấy
có thêm khoảng vài chục blog mới”.
Theo Hằng, hầu hết các trang web cung cấp dịch vụ blog Việt kiểu
thegioiblog hay Vietspace đều có những qui định cụ thể. Người sử dụng
muốn đăng ký làm thành viên các trang tạo blog này đều phải tuân theo
các qui định nói trên. Chính vì vậy mà khi quản trị trang web phát hiện
ra các blog có nội dung không lành mạnh hay không phù hợp, họ có thể xoá
ngay các nội dung này đi. “Đây có thể nói là cách kiểm duyệt nội bộ của
chúng tôi. Nhưng số blog buộc phải xoá đi cũng rất ít, chỉ 2-3 blog tính
từ tháng 4/2006 tới nay”, Hằng cho biết.
Hầu hết các nhà quản trị web cung cấp dịch vụ blog bằng tiếng Việt cho
rằng việc tự kiểm duyệt nội dung các blog là điều cần thiết, bởi nó sẽ
giúp làm trong sạch các trang weblog. Mặc dầu vậy, thực hiện được việc
này đôi khi cũng chẳng dễ dàng. Thí dụ như Vietspace hiện đã có khoảng
42.000 thành viên, việc kiểm soát nội dung các blog trong đó không thể
được thực hiện bởi vài quản trị của nhà cung cấp. Giải pháp đưa ra là
dựa vào lực lượng cộng tác viên thường xuyên lên mạng (online). “Chúng
tôi cung cấp các công cụ để các cộng tác viên có thể cảnh báo, thậm chí
điều chỉnh các nội dung không thích hợp khi chúng xuất hiện trên các
blog thuộc Vietspace”, anh Cường nói.
Nhưng việc soát nội dung lại rất khó khăn đối với các blog Việt đăng ký
trên Yahoo! 360o, bởi các máy chủ nằm ở nước ngoài. “Để hạn chế được các
mặt xấu của blog, theo tôi điều quan trọng nhất nằm ở chính blogger. Họ
phải ý thức được cái gì tốt, cái gì xấu trước khi đưa nội dung lên các
blog”, một quản trị mạng blog nói.
Ngày cuối, tháng 1, 2007
Phong trào blog sẽ tiếp tục phát triển trong năm 2007 ở Việt Nam bởi
chúng là một hiện tượng xã hội gắn liền với sự phát triển của công nghệ,
của mạng Internet, tất cả những người mà chúng tôi gặp đều nói vậy. Và
tác động của chúng chắc chắn sẽ được đánh giá cụ thể bằng những nghiên
cứu cụ thể sau này. Nhưng cần nhớ rằng, “Nhân vật của năm 2006” được tạp
chí Time của Mỹ bình chọn chính là: Bạn, hay nói cách khác là cộng đồng
cư dân trên mạng xuất hiện trên các trang web, danh sách mail và… blog.
Thanh Hà |
